Ακαδημαϊκή διάκριση: Αυτά τα 7 Ελληνικά Πανεπιστήμια βρίσκονται στην κορυφή της Ανατολικής Ευρώπης

Η Ελλάδα αναδεικνύεται ξεκάθαρος ακαδημαϊκός ηγέτης σε μια περιοχή που εκτείνεται από την Κύπρο μέχρι τα Ουράλια, σύμφωνα με τη διεθνή κατάταξη Webometrics Ranking (Ιανουάριος 2025), η οποία βασίζεται στα δεδομένα του Google Scholar. Η νέα ανάλυση, που αξιολογεί σχεδόν 800 πανεπιστήμια της Ανατολικής Ευρώπης, δείχνει ότι:

• 5 από τα 6 κορυφαία πανεπιστήμια της περιοχής είναι ελληνικά.
• Στη λίστα με τα 13 κορυφαία, περισσότερα από τα μισά (7) είναι ελληνικά—ένα γεγονός χωρίς προηγούμενο.

Τα ελληνικά πανεπιστήμια κατέκτησαν τις κορυφαίες θέσεις βάσει του αριθμού των ετεροαναφορών (citations) των ερευνητών τους, με το ΕΚΠΑ να βρίσκεται στην 1η θέση και το ΑΠΘ στη 2η. Ακολουθούν το Πανεπιστήμιο Πατρών στην 4η, το ΕΜΠ στην 5η και το Πανεπιστήμιο Κρήτης στην 6η θέση. Επιπλέον, το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων βρίσκονται στις θέσεις 11 και 13 αντίστοιχα.

Συγκριτικά, στη λίστα των 20 κορυφαίων, η Ρωσία και η Ουγγαρία εμφανίζονται με δύο ιδρύματα η καθεμία, ενώ η Τουρκία κατέχει τέσσερις θέσεις.

Αντικειμενικός δείκτης διεθνούς αναγνώρισης

Η αξιολόγηση αυτή, που διενεργείται από το Cybermetrics Lab του ισπανικού Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας (CSIC), είναι καθαρά αντικειμενική. Βασίζεται αποκλειστικά στον αριθμό των ετεροαναφορών των ερευνητών κάθε ιδρύματος—ένας δείκτης που μετρά πόσο συχνά άλλοι επιστήμονες διεθνώς αναφέρονται στις ελληνικές μελέτες. Αυτό αποδεικνύει την σταθερή διεθνή παρουσία και το υψηλό κύρος των ελληνικών ΑΕΙ ως ερευνητικά πανεπιστήμια.

Ηγέτες σε μια «Ήπειρο» γνώσης

Η σημασία των ελληνικών διακρίσεων τονίζεται από το μέγεθος της Ανατολικής Ευρώπης, η οποία, με την ευρεία έννοια που χρησιμοποιείται στην κατάταξη, περιλαμβάνει 27 χώρες (από τα Ουράλια μέχρι την Τσεχία και από τη Βαλτική μέχρι την Κύπρο), καλύπτοντας 7,4 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα και πληθυσμό περίπου 335 εκατομμυρίων κατοίκων.

Η επίδοση των ελληνικών ΑΕΙ ξεπερνά το στενό αφήγημα της «Νοτιοανατολικής Ευρώπης» (Βαλκάνια). Το ΕΚΠΑ, για παράδειγμα, είναι πρώτο όχι μόνο στην Ανατολική Ευρώπη, αλλά και στη Μεσόγειο, ενώ κατατάσσεται 6ο στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως ερευνητικό πανεπιστήμιο.

Ακαδημαϊκή διπλωματία και γέφυρα γνώσης

Αυτή η ακαδημαϊκή ηγεμονία δημιουργεί ευρύτατες προοπτικές για την ακαδημαϊκή διπλωματία της Ελλάδος. Τα επτά κορυφαία ελληνικά ΑΕΙ—η δική μας “Ivy League”—μπορούν να λειτουργήσουν συνεργατικά ως γέφυρα γνώσης και συνεργασίας ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση.

Με συνεπή ενίσχυση της έρευνας στη δημόσια ανώτατη εκπαίδευση, η Ελλάδα μπορεί να επαναβεβαιώσει τον ιστορικό της ρόλο ως διεθνές κέντρο γνώσης και διαπολιτισμικού διαλόγου, συμβάλλοντας στην επιστημονική πρόοδο και την προώθηση της ειρήνης σε μια εποχή παγκόσμιων ανακατατάξεων.

Η ανάλυση βασίζεται σε δεδομένα της Google Scholar (Ιαν. 2025) και στη διεθνή κατάταξη “Transparent Ranking of Universities by the number of Citations received by the Google Scholar profiles of their top researchers”, Έκδοση 19^η, της Webometrics Ranking.